چه اتفاقی برای هواپیماهای سه موتوره و‌ چهار موتوره افتاد؟ What Happened to the Triple and Quadruple Engine Air crafts

پس از ورود‌ موفقیت آمیز هواپیماهای چهار موتوره مسافربری در اواخر دهه پنجاه میلادی و اوائل دهه شصت میلادی از قبیل بوئینگ هفتصد و هفت و هواپیمای داگلاس دی سی هشت بلافاصله سازندگان در فکر کم کردن تعداد موتور و کم کردن مصرف هواپیماها و بزرگ کردن سایز هواپیماها  افتادند که نتیجه آن تولید بوئینگ هفتصد و بیست و‌ هفت در بوئینگ‌ بود و هواپیماهای پهن پیکر سه موتوره دی سی تن در داگلاس و‌ ترای استار ال تن الون در لاکهید بود. بوئینگ برای هواپیمای بدنه پهن خود کماکان چهار موتوره را انتخاب کرد.

طبق قوانین اداره فدرال هواپیمایی امریکا برای رد شدن از روی اقیانوسها حداقل سه موتور لازم بود.

هواپیمایی مانند هفتصد و‌ سی هفت برای مسافتهای کوتاه ساخته شده بود و در اواخر دهه شصت دنیا به سمت هواپیماهای بزرگ برای پرواز از یک مرکز بزرگ (هاب) به مرکز بزرگ دیگر ساخته می شد. مثلا برای رفتن از مشهد به گلاسکو‌ مسافر باید با یک هفتصد و سی و‌ هفت از مشهد به تهران آمده و‌ سپس با یک جامبو‌جت از تهران به لندن رفته و از آنجا دوباره با یک هفتصد و سی و‌هفت به گلاسکو‌ میرفت. پس از تاسیس ارباس و ساخت هواپیماهای اولیه ارباس که بازار دنیا را همچنان بازار پرواز هاب به هاب می دید شروع به ‌فکر برای ساخت مدل آ سیصد و‌ هشتاد نمود.

بویینگ با آنکه تغییر فکر داده و‌ حالا دنیا را با شلوغی فرودگاههای هاب بصورت پروازهای مستقیم میدید که مثلا مستقیما از مشهد به گلاسکو بروند و شروع به طراحی بویینگ هفتصد و‌ هشتاد و‌ هفت نموده بود از سویی برای اینکه همچنان تیتر سازنده بزرگترین هواپیمای جهان را حفظ نماید طراح اصلی هفتصد و‌ چهل و‌هفت خویش را به دور جهان فرستاد که با شرکتهای هواپیمایی صحبت و آنها را قانع کند که نیازی به ساخت هواپیمایی بزرگتر از هفتصد و‌ چهل و‌ هفت نیست.

ظاهرا این صحبتها کارگر نشد و آ سیصد و‌ هشتاد بالاخره ساخته شد. ارباس هم البته بیکار ننشست و عین هفتصد و‌ هشتاد ‌و ‌هفت را بنام آ سیصد و‌ پنجاه ساخت که اگر تئوری بویینگ درست در آمد عقب نمانده باشد.

گذشت زمان نشان داد که بویینگ درست حدس زده بود و دور ، دور پرواز هاب به هاب نیست. هیچ شرکت امریکایی نه تنها آ سیصد و‌ هشتاد را نخرید بلکه بویینگ هفتصد و‌ چهل و‌هفت هم نخریدند.

امروزه هیچیک از شرکتهای دلتا، آمریکن و یونایتد نه ارباس آ سیصد و‌ هشتاد دارند و‌ نه بویینگ هفتصد و‌ چهل و‌ هفت.

اکنون آ سیصد و‌هشتادها بیشتر متعلق به امارات می باشند. آینده آ سیصد و‌هشتاد از همیشه نامعلوم تر است. آنچه که مسلم است هواپیماهای باری رل مهمی را در آینده بازی خواهند‌ کرد و احتیاج زیادی به هفتصد و‌ چهل و‌ هفت ها و ‌آ سیصد و‌هشتاد ها خواهد بود ولی نه برای حمل مسافر.