چرا ما نتوانستیم کامیون رنو ‌را ساخت ایران بکنیم؟ Why We Could Not Localize Renault Trucks

در این مقاله نه تنها من مواردی را که خود مستقیم با آنها کار میکردم برایتان روشن می کنم بلکه علت اینکه بسیاری از محصولات دیگر نمیتوانند ساخت ایران بشوند را برایتان روشن می کنم.

سال دو هزار و‌ چهار میلادی بود و‌ من مدیر کارخانه مادیران بودم که از امریکا استخدام شده بودم.

یکروز مدیرعامل مادیران گفت فردا تعداد زیادی خبرنگار برای بازدید از کارخانه می آیند. بازدید انجام شد و‌حالا نوبت سئوال و‌جواب ها بود. من باید به سئوالها جواب می دادم. یکی از خبرنگاران پرسید که بالاخره کی مانیتورهای ما (ال جی) ساخت ایران می شوند؟ من آدم ساده ای نیستم که متوجه نشوم که اگر حقیقت را بگویم رییسم خوشش نخواهد آمد ولی از سویی هیچگاه نمی توانم که برای رضای یک نفر یک ایل را با دروغگویی از خودم ناراضی کنم.
جواب من این بود. ایرانیزه شدن هر محصولی بسته به قرار داد امضا شده دارد و اگر ایرانیزه شدن در قرار داد نباشد هیچگاه اجرا نخواهد شد زیرا کارخانه سازنده فقط خود را باندازه قرار داد مسئول می داند. دومأ در دنیای الکترونیک چنان همه چیز در حال تغییر است که قبل از اینکه شما مدل قبلی را ایرانیزه یا لوکالایز بکنید مدل جدیدتری ببازار آمده که اصلا ربطی به قبلی ندارد و با ایرانیزه کردن شما از بازار تکنولوژی عقب می مانید.

بعد از میتینگ بمن گفته شد که لازم نبود که جزییات را توضیح بدهم و فقط باید می گفتم که مثلا از سال آینده بیست درصد ساخت ایران می شود و بعد سالی فلان درصد به آن اضافه می شود. گویا در ایران همه می خواهند از شر سوال فعلا خلاص بشوند تا چند سال دیگر هم خدا بزرگ است! همین است که مردم هیچوقت جواب مسئولین را باور نمی کنند.

حالا کامیون رنو.

اول دو تعریف لازم.
CKD=Complete Knock Down
SKD=Semi Knock Down

اگر شما کامیونی را بصورت هزاران قطعه وارد کنید شما در کار “سی کی دی” و‌ بیشترین تخفیف گمرک هستید ولی اگر کامیون را در کمتر از مثلا صد قطعه وارد کنید شما در کار “اس کی دی” هستید با تخفیف کمتر.

حالا اگر در حالت “سی کی دی” بعضی از قطعات را هم با مشابه ایرانی جانشین کنید فبها و‌ تخفیف گمرکی تان باز هم بیشتر می شود.

اشکال دو حالت بالا اینستکه هر دویشان کار سازنده را دو ‌چندان مشکل می کند.

مجسم کنید که برای تست همه اجزا شما باید اول کامیون را کامل ساخته و بعد آنرا دوباره باز کرده و برای قطعات کارتن و‌ پالت چوبی بسازید که آنها را به ایران بفرستید. این یعنی خرج اضافه تازه ما به سازنده میگوییم که حالا که مونتاژ نشده می فرستید و خرجتان کم میشود باید تخفیف بدهید. بشما قول می دهم که خرج “سی کی دی” و “اس کی دی” از “سی بی یو” بیشتر است.    CBU=Complete Built Unit

حالا مجسم کنید که شما به سازنده بگویید که برایم یک “سی کی دی” شش هزار قطعه ای بفرست و‌ تخفیف آنرا هم منظور کن. این مانند فحش دادن است. نمیدانم کدام شخص یا کشور این روش را اول متداول کرد. ایده این بوده که مثلا بجای کارگر ساعتی سی دلار امریکایی از کارگر ساعتی دو دلار ایرانی استفاده بشود و سازنده ایرانی بیست و هشت دلار صرفه جویی کند ولی در عمل خرج کارگر بیشتر می شود.

حالا مشکلات استفاده از جانشینان وطنی:

ما قصد داشتیم که میل گاردان و باک گازوییل را ایرانی بکنیم. مشکلات:

۱- سازنده بلافاصله قیمت این دو‌آیتم را کم‌ می کند که ساختش برایتان صرف نداشته باشد.
۲- کارخانه های وطنی بخاطر تولید کم ،قیمت بالا بشما میدهند در حدی که مثلا شما اگر پانصد دلار بابت میل گاردان فرانسوی تخفیف بگیرید هزار دلار باید بابت محصول وطنی بدهید.
۳- کارخانه فرانسوی بشما می گوید که میل گاردان و‌ باک هر دو آیتمهای ایمنی هستند و باید ده ها نمونه به آنها داده و فرانسه چند سالی آنها را تست کند.
حالا شما بین وزارت صنایع و رنو ‌گیر می کنید. وقتی بازرس وزارت صنایع می آید باید کامیون میل گاردان وطنی را نشان بدهید و ‌وقتی بازرس فرانسوی می آید باید میل گاردان فرانسوی را ببیند.
۴- مشکل دیگر اینستکه رقبای دولتی شما با پارتی بازی کیت صد قطعه ای را بجای سی کی دی جا می زنند و‌ ماکسیمم تخفیف را میگیرند ولی شما باید شش هزار قطعه را مونتاژ کنید. مال کدام ارزانتر می شود؟
۵- شنیده ام که ‌کارخانجات اتومبیل سازی آن در صدی را که قول داده اند ساخت ایران بکنند را هم از چین وارد می کنند و همه جوره کلک می زنند که ماکسیمم تخفیف را بگیرند. البته وقتی قرار است ماشینی را به نصف قیمت جهانی تولید کنند شاید چاره دیگری هم نداشته باشند.

حالا متوجه شدید که چرا ساخت ایران به این راحتی انجام پذیر نیست.