مشکل ۸۰۰-۷۳۷ مکس Max 737-800 Problem

هواپیمای ۷۳۷ که از سال شصت و‌ هفت میلادی ببازار آمده قاعدتأ تا الان بعد از بیش از پنجاه سال باید بازنشسته شده باشد ولی جراحیهای پلاستیک زیاد آنرا تا امروز مطرح نگه داشته. در این مدت ۷۲۷ بازنشسته شده و دیگر در امریکا مسافر حمل نمی کند ۷۶۷ دیگر ساخته نمیشود و حتی ۷۵۷ که هواپیمای خوبی برای فرودگاههای مرتغع بود دیگر ساخته نمیشود اگرچه قرار بود جانشین ۷۳۷ بشود.

یکی از ویژگی های این هواپیما کوتاه بودن فاصله آن از زمین است که کار کردن بر روی این هواپیما را آسان می کند ولی از سویی هر بار که قرار بود موتور این هواپیما بزرگتر بشود مشکل این بود که موتور به زمین نرسد و فاصله حداقل نیم‌متری با زمین حفظ بشود.

سالهاست که رقابت اصلی ارباس و بویینگ بر سر مخارج سوخت یک مسافر در یک کیلومتر است و هر کس به عدد پایین تری برسد سلطان آسمان خواهد بود.

هواپیمای مکس دقیقأ با این هدف ساخته شد که رکوردهای قبلی خود بویینگ و‌ارباس را بشکند.

این بار موتور جدید سی اف ام انقدر بزرگ بود که باید موتور به جلو‌ و بالا تر منتقل می شد که فاصله تقریبا نیم متری را با زمین حفظ نماید. بهمراه آن دم هواپیما کمی کشیده شد و ارتفاع چرخ جلو افزایش پیدا کرد که باز بتوان فاصله موتور با زمین حفظ بشود. در دو سر بال بالچه های دو تکه باز هم برای ایرودینامیک بیشتر نصب شد.

خلاصه برای اینکه بویینگ یک هواپیمای جدید با ده میلیارد سرمایه را نسازد بویینگ هشتصد را تغییر داده و آنرا مکس نامید.

تنها اشکال طراحی جدید این بود که هواپیما بالانس نبود و میل به دماغ سر بالا شدن و استال کردن داشت که جواب آن سیستمی کامپیوتری بنام MCAS بود که بدون دخالت خلبان بود باین معنی که حتی وقتی خلبان داشت دستی با هواپیما پرواز می کرد هر وقت هواپیما احساس میکرد که دارد دماغ زیادی سر بالا میشود بلافاصله سیستمهای کنترلی در گیر شده و سر هواپیما به پایین برده می شد. در واقع حسگرهای هواپیما که زاویه بال را نسبت به باد روبرو اندازه می گیرند وقتی که این زاویه از حدی فراتر می رود هم هواپیما را سرازیر کرده و هم موتور را باز می کنند که هواپیما وامانده نشود.

خلاصه مطلب اینستکه این هواپیما هواپیمای بالانسی نیست و درست مثل هواپیماهای رادار گریز که فقط به کمک کامپیوتر می توانند پرواز کنند احتیاج به این سیستم کامپیوتری برای پرواز خود دارد یا مراقبت ویژه خلبانان که می تواند خلبان را خیلی خسته کند.

در واقع بویینگ بابت این صرفه جویی حالا باید هزینه گرافی بپردازد. بیخود نیست انگلیسیها می گویند که ما هنوز آنقدر پولدار نشده ایم که جنس ارزان بخریم. بویینگ خواست یکبار دیگر از این هواپیمای طراحی پنجاه سال پیش چیزی نو ‌بسازد ولی نشد. البته بالاخره این مشکل حل خواهد شد و‌خسارت کل از یک میلیارد دلار بیشتر نخواهد شد که شاید باز هم بهتر از تولید یک پلتفورم کاملا جدید باشد.

شاید وقت آن شده که بویینگ فقط به سود فکر نکند وکمی هم به ایمنی مسافران فکر کند.

ارباس اولین شرکتی بود که پرواز هواپیما را به کامپیوتر سپرد و‌ خسارت آنرا در سالهای اول داد. حالا نوبت بویینگ شده که پرواز با کامپیوتر را یاد بگیرد و خسارت آنرا هم بدهد.